kowal

Prof. dr hab. Stefan Kowal, kierownik Zakładu Historii Gospodarczej w latach 1992-2007, urodził się 02 lutego1938 roku w Kuźnicy Grabowskiej. Ukończył Zasadniczą Szkołę Mechanizacji Rolnictwa (1957) oraz Technikum Mechanizacji Rolnictwa w Świebodzinie (1960). W tym samym roku rozpoczął studia historyczne na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W trakcie studiów działał w m.in. w Towarzystwie Rozwoju Ziem Zachodnich. Uczestniczył w seminariach prof. Henryka Łowmiańskiego, a zainteresowany problematyką gospodarczą epoki industrialnej w ramach seminarium prof. dr Cz. Łuczaka przygotował pracę magisterską na temat wpływu wielkiego kryzysu na przemysł wielkopolski 1929-1933.

Po ukończeniu studiów plany naukowe związał z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. 1 października 1965 roku rozpoczął pracę naukowo-dydaktyczną jako stażysta, a od 1 grudnia 1965 roku jako asystent w Katedrze Historii Gospodarczej. Tu przeszedł kolejne szczeble awansu naukowego. W 1972 w uzyskał stopień doktora, a stopień doktora habilitowanego w 1981 roku. Na stanowisko docenta powołany został w 1982 r. W latach 1984-85 pełnił funkcję prodziekana na Wydziale Historycznym UAM. Po habilitacji odbył staże naukowe w Moguncji w Institut for Europaische Geschichte oraz w Halle/Salle. Stanowisko profesora nadzwyczajnego UAM objął 1 lipca 1991 roku. Wybrany w 1992 roku Kierownikiem Zakładu Historii Gospodarczej, funkcję tę pełnił do 2007. W 1995 został profesorem tytularnym. W 2002 roku na UAM uzyskał stanowisko profesora zwyczajnego.

Pełniąc funkcję Kierownika Katedry współpracował z europejskimi ośrodkami naukowymi, jak Moguncja (Institut for Europaische Geschichte); Uniwersytet Lipski oraz od 1997 roku Uniwersytet Europejski Viadrina we Frankfurcie/O jako Gast Professor. Współpracował z International Economic Association. Uczestniczył w XII i XIII światowym kongresie historyków gospodarczych w Madrycie (1998) i Buenos Aires (2002). Współpraca obejmowała także krajowe ośrodki akademickie. Aktywnie włączył się w proces kształtowania wydziałów zamiejscowych i powstawania zawodowego szkolnictwa wyższego w krajowych ośrodkach regionalnych. W latach 1996-2002 pełnił funkcję Kierownika Studium Historii na Wydziale Pedagogiczno-Artystycznym UAM w Kaliszu. W 2004 roku objął stanowisko Kierownika Katedry Zarządzania w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Kaliszu im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego. W 2008 został Prorektorem d/studenckich w tejże uczelni. Był inicjatorem i współautorem nowych programów studiów, realizowanych w Instytucie Historii UAM, w tym specjalności: społeczno-ekonomicznej, samorządowo-ekonomicznej oraz socjoekonomiki. Zainicjował także utworzenie specjalizacji komunikacja społeczna i samorządność w Instytucie Pedagogiczno-Artystycznym w Kaliszu.

Prowadzone badania naukowe i zainteresowania naukowo-dydaktyczne dotyczyły problemów społecznych i gospodarczych XIX i XX wieku, głównie dziejów Polski i Niemiec oraz Europy środkowej, wschodniej i południowej. Badania nad powyższą problematyką dotyczyły struktur społecznych, więzi społecznych i problemów cywilizacyjnych wspólnot miejskich, rozwoju gospodarczego i stabilizacji ekonomicznej, polsko-niemieckich stosunków gospodarczych, stosunków gospodarczych Polski z krajami Europy środkowej, wschodniej i południowej oraz problemów cywilizacyjnego rozwoju Polski w okresie zaborów. Do najważniejszych osiągnięć badawczych należą prace nad społeczeństwem Polski zachodniej w XIX i XX wieku („Struktura społeczna Wielkopolski w międzywojennym dwudziestoleciu” 1974) oraz („Społeczeństwo Wielkopolski i Pomorza Nadwiślańskiego w latach 1871-1914. Przemiany demograficzne i społeczno-zawodowe” 1982). Prace poświęcone gospodarności i przedsiębiorczości polskich sfer gospodarczych w Wielkopolsce w czasach zaborów i dwudziestoleciu międzywojennym („Polskie sfery gospodarcze w Wielkopolsce a przedsiębiorczość od połowy XIX wieku do II wojny światowej”; „Das Bild der Polnischen Wirtschaft in Deutschland im 19. Und der ersten Halfte des 20. Jahrhunderts”) oraz polsko-niemieckim stosunkom gospodarczym („Partnerstwo czy uzależnienie. Niemieckie postawy wobec stosunków gospodarczych z Polską w czasie Republiki Weimarskiej” 1995). Autor dwóch tomów historii Polski („Historia Polski 1895 do 1864” oraz „Historia Polski od 1864 do 1918”, 1997) Współautor monografii miast (min. Poznania, Czarnkowa i Sulmierzyc). Opublikował ponad 100 prac badawczych i artykułów naukowych.

Od 1992 roku prowadził seminarium doktorskie, w ramach którego powstawały zarówno prace doktorskie, jak i habilitacyjne. Wypromował 8 doktorów. Przez cały okres pracy na UAM prowadził seminarium magisterskie, w ramach którego przygotowano ponad 200 prac magisterskich z Instytutu Historii i WPA Kalisz oraz kilkadziesiąt prac licencjackich (PWSZ w Kaliszu). W latach 1997-2005 był współprowadzącym seminarium dyplomowe i doktorskie w Viadrinie poświęcone Europie środkowej i polsko-niemieckim stosunkom gospodarczym od 1918 roku do czasów współczesnych. Uczestniczył w realizacji projektów badawczych finansowanych przez KBN:, uzyskując dwukrotnie granty autorskie (1994 i 2002), a 5-krotnie był kierownikiem grantów promotorskich. Wielokrotnie występował w charakterze recenzenta prac doktorskich i habilitacyjnych, w tym także jako opiniodawca dorobku naukowego osób ubiegających się o tytuł profesorski.

Przez wiele lat uczestniczył w pracach interdyscyplinarnego zespołu Komisji Koordynacji Badań nad Dziejami Przemysłu w Polsce przy Komitecie Badań Historycznych PAN. Członek kilku zespołów redakcyjnych, min. „Studia Historiae Oeconomicae”, „Rocznik Kaliski”, „Rocznik Muzeum Narodowego w Szreniawie” oraz „Frankfurter Studien zur Wirtschafts-und Sozialgeschichte Ostmitteleuropas”. Przewodniczący Rady Naukowej Muzeum Narodowego Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie i członek rady naukowej (Wissenchaftlicher Beirat).

Obok pozycji wymienionych w tekście do najważniejszych prac prof. S. Kowala należą:

  • Drobnomieszczaństwo w Wielkopolsce i na Pomorzu w latach 1875-1914, [w:] „Dzieje burżuazji w Polsce: studia i materiały”, red. R. Kołodziejczyk, Wrocław 1983, s. 105-119.
  • Aktywność i postawy drobnomieszczaństwa polskiego w Wielkopolsce w końcu XIX i na początku XX wieku, [w:] „Drobnomieszczaństwo XIX i XX wieku”, red. S. Kowalska-Glikman, t. I, Warszawa 1984, s. 151-176.
  • Polskie sfery gospodarcze w Wielkopolsce a przedsiębiorczość od połowy XIX wieku do II wojny światowej, [w:] „Image polskiego przedsiębiorcy gospodarczego w Polsce w XIX i XX wieku”, red. R. Kołodziejczyk, Warszawa 1993, s. 113-119.
  • Das Bild der Polnischen Wirtschaft in Deutschland im 19. Und der ersten Halfte des 20. Jahrhunderts, [w:] „Wissenschaft und Wirtschaft. Wechselbeziehungen und gesellschaftliche Funktion. Dokumentationen einesinternationalen Kongressen 25-28.06.1998”, Gdańsk-Toruń 1999, s. 96-106.
  • Motywy i formy aktywności wspólnot miejskich w Wielkopolsce w międzywojennym dwudziestoleciu, [w:] „Wspólnoty lokalne i środowiskowe w miastach i miasteczkach ziem polskich pod zaborami i po odzyskaniu niepodległości. Studia nad dziejami miast i mieszczaństwa”, t. 3, Toruń 1998, s. 39-52.
  • Economic Co-operation between Poland the Former Partition States and their Successors in the Interwar Period, [w:] „National Borders and Economic Disintegration in Modern East central Europe”, red. U. Muller, H. Schultz, Berlin 2002, s. 143-153.
  • Der deutsch-polnische Handel 1900-2006, [w:] „Interesse und Konflikt. Zur politischen Okonomie der deutsch-polnischen beziehungen 1900-2007”, red. D. Bingen, P.O. Loew, N. Wolf, Wiesbaden 2008, s. 25-46.

Literatura:

  • Witold Szulc, Professor Stefan Kowal – sozial-und witrschaftshistoriker und adademischer lehrer, [w:] „Studia Historiae Oeconomicae”, t. 27 z 2009, s. 5-11.